کلیات :گروه نقد و بررسی عصر کتاب زنجان  

گزارش چهاردهمين نشست نقد و بررسي گروه كليات عصر كتاب 

 ”فلسفه كتابداري و اطلاع‌رساني“ فاطمه رهادوست

 
گروه گزارش روزنامه مردم نو

 فاطمه رهادوست:
كتاب من كپي يا رونوشت نيست  .

 • جامعه جهاني دچار يك خطاي بزرگي شده در حالي كه كتابداري جزو رشته‌هاي مادر محسوب مي‌شود اما به كتابداران به چشم جابه‌جا كنندگان كتاب نگاه مي‌كنند، ضروري است كه فرهنگ جامعه تغيير كند در حقيقت بايد كتابدارها تغيير كنند نه اسمها.

چهاردهمين نشست نقد و بررسي گروه كليات عصر كتاب به كتاب ”فلسفه كتابداري و اطلاع‌رساني“ فاطمه رهادوست پرداخت. اين نشست با حضور مؤلف، كتابداران استان و علاقه‌مندان در سالن اجتماعات كتابخانه عمومي سهروردي، يكشنبه 10 شهریور با نيم ساعت تأخير برگزار شد.
سيدحسين محمدي، مسئول كتابخانه‌ عمومي سهروردي در رابطه با مؤلف و كتاب مزبور گفت: فاطمه رهادوست پژوهشگر و آموزشگر حوزه كتابداري و اطلاع‌رساني و عضو سابق هيئت علمي دانشگاه علوم‌پزشكي تهران متولد 1325 تهران است و آثار فراواني در زمينه روش تحقيق، سازماندهي اطلاعات پزشكي، مباحث نظري و فلسفي از وي منتشر شده است. كتاب اصطلاح‌نامه پزشكي فارسي اين نويسنده از منابع مرجع پايه در گروههاي آموزشي كتابداري و اطلاع‌رساني ايران مي‌باشد كه در سال 1385 به عنوان كتاب برگزيده در بخش كليات انتخاب شد.

وي افزود: در حوزه ادبيات و شعر نيز تا به حال شش عنوان شعر و مجموعه داستان از وي منتشر شده است كه عبارتند از: سوگ سفيد، شش لحظه تا محال، در بزم گلها، شعر بي‌هوازي، چهار اندوه و پنج پرده از چهار فصل عشق.
محمدي اظهار داشت: آخرين كتاب رهادوست فلسفه كتابداري و اطلاع‌رساني است كه نشر كتابدار در 490 صفحه آن را منتشر كرده. اين كتاب 15 فصل دارد كه حاصل سالها تدريس، مطالعه و تجربه رهادوست در حوزه كتابداري و اطلاع‌رساني بوده و در سال 1386 به عنوان اثر برگزيده كتاب فصل در بخش كليات (حوزه كتابداري و اطلاع‌رساني) انتخاب شده است.
محمدي افزود: روش رهادوست در كتاب مزبور پژوهش كيفي است. نويسنده سعي بر آزمون دو فرضيه دارد. فرضيه اول، اينكه كتابداري و اطلاع‌رساني جدايي‌ناپذيرند و فرضيه دوم اتحاد نظري و فلسفي توان كتابداري و اطلاع‌رساني است.

• معرفي صوري
صباغي به عنوان سخنران دوم بر روي سن رفت و به معرفي و بررسي صوري كتاب پرداخت و گفت: كتاب ”فلسفه كتابداري و اطلاع‌رساني“ در سال 86 با تيراژ 2200 نسخه در قطع وزيري به چاپ رسيده و حاوي 15 فصل مي‌باشد كه فصل اول پژوهش را معرفي كرده و در فصلهاي بعدي فرضيات خود را مي‌آورد. وي در رابطه با جلد كتاب نيز گفت: جلد كتاب نمايانگر طرز فكر نويسنده مي‌باشد و نشاني از جهاني فكر كردن اوست.
فاطمه رهادوست سخنران سوم بود. وي اظهار داشت: اولين بار است كه به زنجان مي‌آيم تصورم اين بود كه جاي خيلي سردي باشد اما هوا گرمتر از تصور من بود. من به دو دليل آمده‌ام؛ اولاً حدود سه سال است كه بازنشسته شده‌ام و فكر مي‌كنم كه بايد حضور فيزيكي در جامعه داشته باشم و از وقت استفاده كنم و دوماً از تريبونها استفاده كرده و چكيده تجربه‌هايم را در اختيار دوستان قرار دهم.

 
• ويژگيهاي كتاب
وي در رابطه با كتاب گفت: اولاً كتاب من كپي يا رونوشت نيست و ثانياً هر تحقيقي بايد مبتني بر واقعيت باشد و اين مي‌تواند به موفقيت تحقيق كمك بزرگي بكند اما در مراكز علمي و دانشگاهي اين ديدگاه موجود نيست و در رشته ما يك خط بزرگي بين دانشگاه و كتابخانه‌ها كشيده شده و مشكلات موجود مورد توجه واقع نمي‌شود. تحقيق و پژوهش به عنوان يك كار لوكس معرفي شده و با مسائل اجتماع فاصله پيدا كرده. من خواستم اين خط را پاك كرده و وارد واقعيتها، مشكلات و نيازهاي كتابخانه‌ها و كتابدارها شده و ارتباطي بين دانشگاه و كتابخانه ايجاد كنم. من كاركرد و مباني را مجزا كرده و اين واژگان را درست به كار برده‌ام از طرفي در رشته كتابداري مطالعات نظري ضعيف است چه در داخل كشور و چه در سطح بين‌المللي و اين خلاء نظري من را واداشت تا فرضيه‌اي را كه 30 سال با آن زندگي كرده‌ام بر روي كاغذ بياورم، اين كار يك تحقيق كيفي است و خواستم ثابت كنم به عنوان يك زن ايراني مي‌توانم كتابي بنويسم كه نه در سطح ملي بلكه در سطح بين‌المللي مطرح شود و به دلايل فوق است كه هيچ كس نتوانست از كنارش بي‌تفاوت رد شود و به عنوان يكي از منابع كارشناسي ارشد و دكتري انتخاب شود.

• تغيير نام مسئله‌ای را حل نمی‌کند
وي در رابطه با انتخاب اسم جديد براي رشته كتابداري بيان كرد: دوستان فكر مي‌كنند كه اگر اسم رشته از كتابداري به مديريت اطلاعات يا مهندسي اطلاع‌رساني تغيير كند پرستيژي براي رشته كتابداري در جامعه ايجاد مي‌شود اما اين فكر بزرگترين خطاست و من مخالف چنين نظرهايي هستم، چراكه تعويض اسم پرستيژ موقتي به اين رشته مي‌دهد و با گذر زمان اين واقعيت، برملا شده و پرستيژ مي‌شكند.
رهادوست افزود: رشته‌ ما مهمترين رشته و در عين حال مهجورترين رشته روي زمين است. كار ما نگهباني فرهنگ و تمدن بشري است. مگر تمدن بدون آثار مدون امكان داشت كه پيشرفت كند. ما حافظ تمدن تاريخ و پيشرفت بشريتيم. اما جامعه جهاني دچار يك خطاي بزرگي شده در حالي كه كتابداري جزو رشته‌هاي مادر محسوب مي‌شود اما به كتابداران به چشم جابه‌جا كنندگان كتاب نگاه مي‌كنند، ضروري است كه فرهنگ جامعه تغيير كند در حقيقت بايد كتابدارها تغيير كنند نه اسمها.